10 वी नंतर च्या करिअर संधी- योग्य निवड कशी कराल?

10 वी नंतर च्या करीअर संधी-दहावीचा निकाल लागल्यानंतर अनेक विद्यार्थी आणि पालकांसमोर पुढे काय करावे? कोणती शाखा निवडावी? कशात चांगल्या प्रकारच्या करिअरच्या संधी आहेत? व त्या कोणत्या आहेत? कोणत्या मार्गाने गेल्याने लवकर यश प्राप्त होईल व आपण सेटल होईल? असे अनेक  प्रश्न उभे राहतात. या सर्व प्रश्नांची जास्तीत जास्त काळजी विद्यार्थ्यांपेक्षा त्यांच्या पालकांनाच असते. दहावी … Read more

अभियांत्रिकी प्रवेश परीक्षा JEE आणि JEE Advanced या विषयी संपूर्ण माहिती

अभियांत्रिकी प्रवेश परीक्षा JEE आणि JEE Advanced या विषयी संपूर्ण माहिती –भारतामध्ये अभियांत्रिकी शिक्षण हे एक प्रतिष्ठेचे क्षेत्र मानले जाते. या क्षेत्रात प्रवेश मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांना JEE (Joint Entrance Examination) आणि JEE Advanced या परीक्षांचा सामना करावा लागतो. या लेखात, या दोन परीक्षांची सविस्तर माहिती, प्रवेशाची प्रक्रिया, आणि यातून मिळणाऱ्या संधी याबाबत माहिती खालील प्रमाणे …

  • JEE (Main)परीक्षेचे स्वरूप:JEE Main परीक्षा राष्ट्रीय परीक्षा मंडळ (NTA) द्वारे आयोजित केली जाते. ही परीक्षा दरवर्षी दोन टप्प्यांत (जानेवारी आणि एप्रिल) आयोजित केली जाते. JEE Main ही परीक्षा दोन्ही ऑनलाईन (CBT) आणि ऑफलाइन (पेन आणि पेपर) स्वरूपात घेतली जाते. ही परीक्षा दोन पेपरांमध्ये विभागली जाते:
  • पेपर 1 (B.E./B.Tech): पेपर 1 हे अभियांत्रिकीच्या पदवी अभ्यासक्रमांसाठी (B.E./B.Tech) घेतले जाते. या पेपरमध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, आणि गणित या विषयांवरील बहुपर्यायी प्रश्न असतात. प्रत्येक विषयात 30 प्रश्न असतात, ज्यामुळे एकूण 90 प्रश्न आणि 300 गुणांची परीक्षा असते.
  • पेपर 2 (B.Arch/B.Planning): पेपर 2 हे स्थापत्य अभियांत्रिकी (B.Arch) आणि नियोजन (B.Planning) अभ्यासक्रमांसाठी घेतले जाते. यामध्ये गणित, अॅप्टीट्यूड टेस्ट, आणि ड्रॉइंग टेस्ट किंवा प्लॅनिंग आधारित प्रश्न असतात.
  • पात्रता:JEE Main परीक्षेसाठी अर्ज करणारे विद्यार्थी 12वी (किंवा समकक्ष) परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. 12वीमध्ये भौतिकशास्त्र आणि गणित हे मुख्य विषय असणे गरजेचे आहे. विद्यार्थ्यांची वयोमर्यादा आणि इतर तपशील NTA च्या अधिकृत अधिसूचनेत दिले जातात.
  • निकाल आणि रँक:JEE Main परीक्षेचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर, विद्यार्थ्यांना त्यांचा स्कोर आणि अखिल भारतीय रँक (AIR) मिळते. JEE Main मध्ये मिळवलेल्या रँकच्या आधारे विद्यार्थी NITs, IIITs, आणि GFTIs सारख्या संस्थांमध्ये प्रवेश घेऊ शकतात.
  •      
  • JEE Advanced परीक्षेचे स्वरूप:JEE Advanced परीक्षा IITs (Indian Institutes of Technology) आणि ISM (Indian School of Mines) मध्ये प्रवेशासाठी घेतली जाते. ही परीक्षा JEE Main पास झालेल्या टॉप 2,50,000 विद्यार्थ्यांसाठी खुली असते. JEE Advanced ही परीक्षा दोन पेपरांमध्ये घेतली जाते:
  • पेपर 1: पेपर 1 मध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, आणि गणित विषयांवरील प्रश्न असतात. या प्रश्नांची स्वरूप बहुपर्यायी, समजूतदार उत्तर आणि मॅच द फॉलोइंग अशा विविध प्रकारांची असू शकते.
  • पेपर 2: पेपर 2 मध्ये देखील भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, आणि गणित विषयांवरील प्रश्न असतात. या पेपरमध्ये प्रश्नांचा स्वरूप आणि प्रश्नपत्रिकेची रचना पेपर 1 प्रमाणेच असते, परंतु त्यात काही बदल असू शकतात.
  • पात्रता:JEE Advanced परीक्षेसाठी अर्ज करण्यासाठी विद्यार्थी JEE Main मध्ये टॉप 2,50,000 मध्ये स्थान मिळवणे आवश्यक आहे. याशिवाय, विद्यार्थ्यांना 12वी (किंवा समकक्ष) परीक्षा उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांची वयोमर्यादा आणि इतर तपशील IITs च्या अधिकृत अधिसूचनेत दिले जातात.
  • निकाल आणि रँक:JEE Advanced परीक्षेचा निकाल जाहीर झाल्यानंतर, विद्यार्थ्यांना त्यांच्या स्कोरच्या आधारे रँक मिळते. या रँकच्या आधारे विद्यार्थी IITs, ISM, आणि काही इतर प्रतिष्ठित संस्थांमध्ये प्रवेश घेऊ शकतात.
  • प्रवेशाच्या संधी:JEE Main आणि JEE Advanced या परीक्षांमुळे विद्यार्थ्यांना भारतातील प्रमुख अभियांत्रिकी संस्थांमध्ये प्रवेश मिळण्याच्या संधी प्राप्त होतात. या परीक्षांच्या माध्यमातून उपलब्ध असलेल्या संधींची सविस्तर माहिती खाली दिली आहे.
  • NITs (National Institutes of Technology): NITs ही भारतातील प्रमुख अभियांत्रिकी संस्थांपैकी एक आहेत. JEE Main च्या रँकच्या आधारे विद्यार्थ्यांना NITs मध्ये प्रवेश मिळतो. NITs मध्ये विविध अभियांत्रिकी शाखांमध्ये उत्तम शिक्षण आणि संशोधनाच्या संधी उपलब्ध आहेत.
  • IIITs (Indian Institutes of Information Technology): IIITs ही माहिती तंत्रज्ञान क्षेत्रातील विशेष शिक्षण देणारी संस्थान आहेत. JEE Main च्या रँकच्या आधारे विद्यार्थ्यांना IIITs मध्ये प्रवेश मिळतो. IIITs मध्ये विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात उत्कृष्ट शिक्षण आणि संशोधनाच्या संधी मिळतात.
  • GFTIs (Government Funded Technical Institutes): GFTIs ही सरकारद्वारे वित्तीय समर्थन प्राप्त असलेल्या अभियांत्रिकी संस्थान आहेत. JEE Main च्या रँकच्या आधारे विद्यार्थ्यांना GFTIs मध्ये प्रवेश मिळतो. या संस्थानांमध्ये विविध अभियांत्रिकी शाखांमध्ये उत्तम शिक्षण मिळते.
  • IITs (Indian Institutes of Technology): IITs ही भारतातील सर्वात प्रतिष्ठित अभियांत्रिकी संस्थान आहेत. JEE Advanced च्या रँकच्या आधारे विद्यार्थ्यांना IITs मध्ये प्रवेश मिळतो. IITs मध्ये विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाचे शिक्षण, उत्कृष्ट संशोधनाच्या संधी, आणि नोकरीच्या उत्तम संधी उपलब्ध होतात.
  • ISM (Indian School of Mines): ISM हे खाण अभियांत्रिकी आणि खाण संबंधित अभ्यासक्रमांमध्ये विशेष शिक्षण देणारी प्रतिष्ठित संस्था आहे. JEE Advanced च्या रँकच्या आधारे विद्यार्थ्यांना ISM मध्ये प्रवेश मिळतो.

अभ्यासाची रणनीती:

                        JEE Main आणि JEE Advanced या परीक्षांमध्ये यश मिळविण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी सखोल अभ्यास आणि योग्य रणनीती अनुसरावी. खालीलप्रमाणे काही महत्त्वपूर्ण टिप्स आहेत:

  1. अभ्यासाचे नियोजन: विद्यार्थ्यांनी त्यांचा अभ्यास नियमित आणि व्यवस्थित पद्धतीने करावा. विषयांचे विभाजन करून त्यानुसार अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करणे महत्त्वाचे आहे.
  2. मुलभूत संकल्पना: प्रत्येक विषयातील मुलभूत संकल्पना स्पष्ट करणे आवश्यक आहे. मूलभूत संकल्पना समजावून घेणे आणि त्यांचे आकलन करणे आवश्यक आहे.
  3. सराव प्रश्नपत्रिका: JEE प्रश्नपत्रिकेच्या स्वरुपाचे आकलन करण्यासाठी मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवणे उपयुक्त ठरते. सराव प्रश्नपत्रिका सोडवून विद्यार्थ्यांना आपला वेग आणि अचूकता वाढवता येते.
  4. तपासणी आणि पुनरावलोकन: अभ्यास करताना नियमित तपासणी आणि पुनरावलोकन करणे आवश्यक आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कमकुवत भागांवर लक्ष केंद्रित करण्याची संधी मिळते.

JEE Main आणि JEE Advanced या परीक्षांमुळे विद्यार्थ्यांना भारतातील प्रमुख अभियांत्रिकी संस्थांमध्ये प्रवेश मिळण्याच्या संधी उपलब्ध होतात. या परीक्षांमध्ये यश मिळविण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी कठोर अभ्यास, योग्य रणनीती, आणि चिकाटीची गरज असते. JEE परीक्षांच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना उत्कृष्ट शिक्षण, संशोधनाच्या संधी, आणि नोकरीच्या उत्तम संधी उपलब्ध होतात. विद्यार्थ्यांनी या प्रक्रियेची सखोल माहिती घेऊन आणि योग्य तयारी करून या परीक्षेत यश मिळविण्याचा प्रयत्न करावा. JEE आणि JEE Advanced या परीक्षांमुळे विद्यार्थ्यांना अभियांत्रिकी क्षेत्रातील उत्कृष्ट संधी प्राप्त होतात आणि त्यांच्या करिअरच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले जाते.

महागडे क्लासेस न लावता देखील JEE Main आणि JEE Advanced या परीक्षांमध्ये यश मिळवता येऊ शकते. हे यश साध्य करण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी काही महत्वाच्या टिप्स आणि उपायांचा अवलंब करणे आवश्यक आहे. खालीलप्रमाणे काही महत्वपूर्ण मार्गदर्शन आहे जे क्लासेस न लावता यश मिळवण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकते:

  1. स्वयंअभ्यास आणि नियोजन:अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करा: एक सखोल अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करा ज्यामध्ये प्रत्येक विषयासाठी विशिष्ट वेळ देण्यात येईल. आपल्या दिवसाचे विभाजन करणे आणि नियमितपणे अभ्यास करणे महत्वाचे आहे.
  2. मूलभूत संकल्पना समजून घ्या: प्रत्येक विषयातील मूलभूत संकल्पना समजून घ्या. पुस्तके, नोट्स, आणि ऑनलाईन संसाधने वापरून या संकल्पनांचा अभ्यास करा.स्वयंअध्ययनाची महत्त्वपूर्णता: स्वयंअध्ययनावर जोर द्या. क्लासरूममधील शिक्षणाबरोबरच स्वतंत्रपणे अभ्यास करण्याची सवय लावा. प्रत्येक विषयातील महत्त्वाचे मुद्दे आणि सूत्रे ध्यानात ठेवा.
  3. ऑनलाईन संसाधनांचा वापर:मुफ्त ऑनलाईन संसाधने: इंटरनेटवर विविध मुफ्त ऑनलाईन संसाधने उपलब्ध आहेत. यूट्यूब चॅनेल्स, शिक्षण वेबसाइट्स, आणि ई-बुक्स वापरून आपला अभ्यास करा. काही नामांकित वेबसाइट्स जसे कि Khan Academy, Coursera, आणि NPTEL हे उत्तम पर्याय आहेत.
  4. ऑनलाईन मॉक टेस्ट्स: इंटरनेटवर विविध मॉक टेस्ट्स आणि प्रश्नपत्रिका उपलब्ध आहेत. या मॉक टेस्ट्स सोडवून आपला वेग आणि अचूकता वाढवा. मॉक टेस्ट्सद्वारे आपल्याला परीक्षेच्या स्वरूपाचे आकलन होईल आणि परीक्षेचा ताण कमी होईल.
  5. रेफरन्स पुस्तके आणि नोट्स:एनसीईआरटी पुस्तके: एनसीईआरटी (NCERT) पुस्तके ही JEE Main आणि JEE Advanced परीक्षांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहेत. या पुस्तकांतील संकल्पना स्पष्ट आणि सखोल असतात.रेफरन्स पुस्तके: HC Verma यांची ‘Concepts of Physics’, JD Lee यांचे ‘Inorganic Chemistry’, आणि Irodov यांचे ‘Problems in General Physics’ यांसारख्या रेफरन्स पुस्तकांचा अभ्यास करा.अभ्यासाचे नियोजन:संपूर्ण अभ्यासक्रम: JEE परीक्षेचा संपूर्ण अभ्यासक्रम समजून घ्या आणि त्याप्रमाणे अभ्यासाचे नियोजन करा. प्रत्येक विषयाचा सखोल अभ्यास करा आणि कोणतेही टॉपिक वगळू नका.
  6. नियमित पुनरावलोकन: नियमितपणे अभ्यास केलेल्या विषयांचे पुनरावलोकन करा. पुनरावलोकनामुळे आपली संकल्पना अधिक दृढ होईल आणि विसरलेली माहिती परत मिळवता येईल.
  7. ताणतणाव व्यवस्थापन:स्वास्थ्य आणि आराम: अभ्यासाच्या वेळेत आपल्या स्वास्थ्याची काळजी घ्या. नियमित व्यायाम, योग, आणि ध्यान यांचा अभ्यास करा. पुरेशी झोप घ्या आणि संतुलित आहार घ्या.विरंगुळा आणि विश्रांती: दररोज काही वेळ स्वतःसाठी काढा आणि आपल्या आवडीच्या गोष्टी करा. संगीत ऐकणे, वाचन करणे, किंवा चालणे हे ताणतणाव कमी करण्याचे उत्तम उपाय आहेत.
  8. सहकार्य आणि मार्गदर्शन:सहकारी अभ्यास गट: आपल्या मित्रांसोबत अभ्यास गट तयार करा आणि एकमेकांच्या शंकांचे निराकरण करा. सहकारी अभ्यास गटामुळे आपल्याला नवीन दृष्टिकोन मिळेल आणि एकमेकांच्या अनुभवाचा लाभ घेता येईल.शाळेचे शिक्षक: आपल्या शाळेच्या शिक्षकांकडून मार्गदर्शन घ्या. शिक्षकांचे अनुभव आणि ज्ञान आपल्याला संकल्पना समजून घेण्यास मदत करतील.
  9. ऑनलाईन फोरम आणि चर्चा गट:शिक्षण फोरम: इंटरनेटवर विविध शिक्षण फोरम आहेत जिथे आपण आपले शंका विचारू शकता. Quora, Stack Exchange, आणि Reddit यांसारख्या फोरमवर आपले प्रश्न विचारून शंका निरसन करा.ऑनलाईन चर्चा गट: विविध सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म्सवर (जसे कि Facebook, Telegram) ऑनलाईन चर्चा गट आहेत. या गटांमध्ये सामील व्हा आणि परीक्षेच्या तयारीसंबंधी चर्चा करा.यशस्वी होण्यासाठी काही विशेष टिप्स:स्वत:वर विश्वास ठेवा: स्वत:वर विश्वास ठेवा आणि आपल्यातील क्षमतेवर विश्वास ठेवा. आपण योग्य तयारी केल्यास नक्कीच यशस्वी होऊ शकता.शिस्तबद्ध अभ्यास: शिस्तबद्ध अभ्यास करा. नियमितपणे अभ्यास करा आणि आपल्या वेळेचे योग्य नियोजन करा.आत्मचिंतन आणि सुधारणा: आपण आपले अध्ययन आणि तयारीचे तंत्र नियमितपणे आत्मचिंतन करा आणि सुधारणा करा. आपल्या कमकुवत भागांवर लक्ष केंद्रित करा आणि त्यांना सुधारण्याचा प्रयत्न करा.निष्कर्ष:महागडे क्लासेस न लावता देखील JEE Main आणि JEE Advanced या परीक्षांमध्ये यश मिळवता येऊ शकते. स्वयंअभ्यास, ऑनलाईन संसाधने, रेफरन्स पुस्तके, नियमित पुनरावलोकन, आणि ताणतणाव व्यवस्थापन या सर्व गोष्टींचा योग्य वापर करून आपण या परीक्षांमध्ये उत्तम रित्या तयारी करू शकता. महत्त्वाचे म्हणजे, आत्मविश्वास, शिस्तबद्ध अभ्यास, आणि चिकाटी हे यशस्वी होण्यासाठी आवश्यक घटक आहेत. योग्य तयारी आणि प्रामाणिक प्रयत्नांनी आपल्याला JEE परीक्षांमध्ये यश मिळवणे शक्य आहे.

कशी आहे राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET)..

राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET) हा शब्द काही आपल्याला नवीन नाही. सध्याच्या काळात प्रत्येकच आई-वडिलांना अपेक्षा असते की आपल्या पाल्यांनी ही राष्ट्रीय स्तरावर ती परीक्षा उत्तम Rank सह पास करावी. काही करून त्यांना शासनाच्या वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश मिळाला पाहिजे यासाठी सर्वांचाच आटापिटा असतो. पालकच नाही तर विद्यार्थी या परीक्षेसाठी अगदी डोळ्यात तेल घालून अतोनात कष्ट करत असतात. चला तर मग जाणून घेऊया या परीक्षे संदर्भात.

NEET म्हणजेच राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा, ही भारतात वैद्यकीय शिक्षण क्षेत्रातील एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण परीक्षा आहे. NEET ही परीक्षा एमबीबीएस (MBBS), बीडीएस (BDS), आयुष (AYUSH) आणि इतर वैद्यकीय अभ्यासक्रमांमध्ये प्रवेशासाठी घेतली जाते. NEET ही परीक्षा राष्ट्रीय परीक्षा मंडळ (NTA) द्वारे आयोजित केली जाते.
NEET प्रवेश प्रक्रिया:
NEET प्रवेश प्रक्रिया ही अनेक टप्प्यांमध्ये विभागली जाते, ज्यामध्ये विद्यार्थ्यांनी खालील प्रक्रिया अनुसरावी लागते. हे टप्पे आपल्याला खालील प्रमाणे स्पष्ट करता येतील.

  • नोंदणी (Registration): विद्यार्थ्यांनी NTA च्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET)  परीक्षेसाठी ऑनलाइन नोंदणी करावी लागते. नोंदणी प्रक्रियेमध्ये वैयक्तिक माहिती, शैक्षणिक तपशील, आणि आवश्यक दस्तऐवज अपलोड करणे आवश्यक आहे. नोंदणी शुल्क भरण्याची प्रक्रियाही या टप्प्यात पूर्ण केली जाते.
  • प्रवेश पत्र (Admit Card): नोंदणी यशस्वी झाल्यानंतर,  विद्यार्थ्यांना NTA द्वारे जारी केलेल्या प्रवेश पत्राची प्रिंटआउट काढावी लागते. प्रवेश पत्रामध्ये परीक्षेचे केंद्र, वेळ आणि इतर महत्त्वपूर्ण माहिती असते. प्रवेश पत्राशिवाय विद्यार्थ्यांना राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET) परीक्षेला प्रवेश मिळत नाही.
  • परीक्षा (Examination): राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET) परीक्षा ही एकल दिवसाची ऑफलाइन परीक्षा आहे. प्रश्नपत्रिका बहुपर्यायी (MCQ) स्वरुपात असते आणि त्यामध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, जीवशास्त्र (वनस्पतिशास्त्र आणि प्राणिशास्त्र) या विषयांवर आधारित प्रश्न असतात. परीक्षेचा कालावधी 3 तासांचा असतो. भविष्यात कदाचित ही ऑनलाइन सुद्धा होऊ शकेल.
  • निकाल (Results): राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा (NEET) परीक्षेनंतर काही आठवड्यांमध्ये NTA परीक्षेचा निकाल जाहीर करते. निकालामध्ये विद्यार्थ्यांचा स्कोर आणि रँक दिलेला असतो. निकालाच्या आधारे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या निवडीप्रमाणे कॉलेजेसमध्ये प्रवेश दिला जातो.
  • काउंसिलिंग (Counseling): निकाल जाहीर झाल्यानंतर, केंद्रीय आणि राज्य स्तरीय वैद्यकीय काउंसिलिंग प्राधिकरणे काउंसिलिंग प्रक्रिया आयोजित करतात. विद्यार्थी त्यांच्या रँकनुसार आणि निवडीप्रमाणे उपलब्ध सीट्ससाठी अर्ज करतात. काउंसिलिंग प्रक्रियेमध्ये विद्यार्थ्यांना त्यांच्या निवडीप्रमाणे कॉलेज आणि कोर्स मिळतो.
  • उपलब्ध कॉलेजची संख्या:भारतामध्ये NEET द्वारे विविध वैद्यकीय कॉलेजेसमध्ये प्रवेश घेता येतो. या कॉलेजेसमध्ये सरकारी तसेच खाजगी कॉलेजेस यांचा समावेश आहे. खालीलप्रमाणे काही प्रमुख प्रकारांमध्ये कॉलेजेस विभागले जातात.  
  • A)सरकारी वैद्यकीय कॉलेजेस: भारतातील सर्व राज्यांमध्ये सरकारी वैद्यकीय कॉलेजेस आहेत. या कॉलेजेसमध्ये शैक्षणिक फी कमी असते आणि शासनाद्वारे अनुदान दिले जाते. सरकारी कॉलेजेसमध्ये प्रवेशासाठी विद्यार्थ्यांना उच्च रँक आवश्यक असते. सरकारी कॉलेजेसमध्ये विद्यार्थी उत्कृष्ट शिक्षण आणि क्लिनिकल प्रशिक्षण मिळवू शकतात.
  •   B)खाजगी वैद्यकीय कॉलेजेस: सरकारी कॉलेजेसच्या तुलनेत खाजगी वैद्यकीय कॉलेजेसमध्ये शैक्षणिक फी जास्त असते. परंतु, येथील सोयीसुविधा आणि शिक्षणाचा दर्जा चांगला असतो. खाजगी कॉलेजेसमध्ये देखील NEET रँकच्या आधारे प्रवेश दिला जातो. काही खाजगी कॉलेजेसमध्ये मॅनेजमेंट कोटा आणि एनआरआय कोटा यांच्यामार्फतही प्रवेश मिळतो.
  • C) केंद्रीय संस्थान: AIIMS, JIPMER आणि AFMC सारख्या काही विशेष केंद्रीय वैद्यकीय संस्थानांमध्ये देखील NEET द्वारे प्रवेश घेतला जातो. या संस्थानांमध्ये प्रवेशासाठी स्वतंत्र प्रवेश परीक्षा असत होती, परंतु आता NEET एकमेव पात्रता परीक्षा म्हणून स्वीकारली जाते. या संस्थानांमध्ये उत्कृष्ट शिक्षण आणि संशोधन सुविधा उपलब्ध आहेत.
  • एकूण सीट्स:भारतामध्ये NEET द्वारे विविध वैद्यकीय अभ्यासक्रमांसाठी लाखो सीट्स उपलब्ध आहेत. यामध्ये MBBS, BDS, आयुष (आयुर्वेद, होमिओपॅथी, युनानी, सिद्ध, आणि योग व नॅचरोपथी) या अभ्यासक्रमांसाठी विविध कॉलेजेसमध्ये एकूण सीट्स उपलब्ध आहेत.
    1. MBBS सीट्स:MBBS हा सर्वाधिक मागणी असलेला अभ्यासक्रम आहे. भारतात सुमारे 542 वैद्यकीय कॉलेजेस आहेत, ज्यामध्ये एकूण MBBS सीट्स 82,000 पेक्षा जास्त आहेत.
    2. BDS सीट्स:BDS (बॅचलर ऑफ डेंटल सर्जरी) हा दंतचिकित्सेतील प्रमुख अभ्यासक्रम आहे. भारतात सुमारे 315 दंत वैद्यकीय कॉलेजेस आहेत, ज्यामध्ये एकूण BDS सीट्स 26,000 पेक्षा जास्त आहेत.
  •      3. आयुष सीट्स:आयुषमध्ये आयुर्वेद, होमिओपॅथी, युनानी, सिद्ध, आणि योग व नॅचरोपथी हे अभ्यासक्रम समाविष्ट आहेत. भारतात आयुष अभ्यासक्रमांसाठी सुमारे 52,000 सीट्स उपलब्ध आहेत.

*अभ्यासाची रणनीती:
राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा NEET या परीक्षेत यश मिळविण्यासाठी विद्यार्थ्यांना सखोल अभ्यास आणि योग्य रणनीती आवश्यक आहे. तसेच स्वतःवर विश्वास म्हणजेच आत्मविश्वास ही फार गरजेचे तसेच अभ्यासात सातत्य आणि नियमित्ताने गरजेचे आहे व योग्य मार्गदर्शन. काही महत्त्वपूर्ण टिप्स खालीलप्रमाणे आहेत:

  1. अभ्यासाचे नियोजन: विद्यार्थ्यांनी त्यांचा अभ्यास नियमित आणि व्यवस्थित पद्धतीने करावा. विषयांचे विभाजन करून त्यानुसार अभ्यासाचे वेळापत्रक तयार करणे महत्त्वाचे आहे.
  2. मुलभूत संकल्पना: प्रत्येक विषयातील मुलभूत संकल्पना स्पष्ट करणे आवश्यक आहे. मूलभूत संकल्पना: समजावून घेणे आणि त्यांचे आकलन करणे आवश्यक आहे. मूलभूत संकल्पना चांगल्या प्रकारे समजल्यावर कशाही प्रकारचा प्रश्न आला तरी आपण तो व्यवस्थित सोडवू शकतो.
  3. सराव प्रश्नपत्रिका: NEET प्रश्नपत्रिकेच्या स्वरुपाचे आकलन करण्यासाठी मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका सोडवणे उपयुक्त ठरते. सराव प्रश्नपत्रिका सोडवून विद्यार्थ्यांना आपला वेग आणि अचूकता वाढवता येते. तसेच मनातील भीती आणि तणावही या प्रश्नपत्रिकेत सोडवण्याचा सराव केल्याने निघून जातो. प्रश्नानुसार वेळेचे नियोजन करता येते.
  4. तपासणी आणि पुनरावलोकन: अभ्यास करताना नियमित तपासणी आणि पुनरावलोकन करणे आवश्यक आहे. यामुळे विद्यार्थ्यांना त्यांच्या कमकुवत भागांवर लक्ष केंद्रित करण्याची संधी मिळते. आपण सोडवायला प्रश्नपत्रिका आहे तपासून ज्या भागावर चे प्रश्न चुकले आहेत किंवा जे प्रश्न चुकले आहेत त्याविषयीचे स्वतः विश्लेषण करावे व त्या भागाची जास्तीत जास्त तयारी करावी.

       राष्ट्रीय पात्रता व प्रवेश परीक्षा  NEET परीक्षा ही भारतातील वैद्यकीय शिक्षणाच्या क्षेत्रातील अत्यंत महत्त्वपूर्ण परीक्षा आहे. एवढेच नाही तर ती परीक्षा जगातील सर्वात अवघड परीक्षांपैकी पण एक आहे. यामध्ये उत्तीर्ण होण्यासाठी विद्यार्थ्यांना कठोर अभ्यास आणि नियोजनाची आवश्यकता असते. NEET द्वारे विविध वैद्यकीय अभ्यासक्रमांसाठी लाखो सीट्स उपलब्ध असून, विद्यार्थ्यांना त्यांच्या योग्यता आणि रँकनुसार प्रवेश मिळतो. सरकारी, खाजगी आणि केंद्रीय संस्थानांमध्ये विविध वैद्यकीय अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश मिळविण्यासाठी NEET परीक्षा ही अनिवार्य आहे. विद्यार्थ्यांनी या प्रक्रियेची सखोल माहिती घेऊन आणि योग्य तयारी करून ही परीक्षा उत्तीर्ण करण्याचा प्रयत्न करावा.NEET परीक्षेमुळे विद्यार्थ्यांना एक समसमान संधी मिळते आणि गुणवत्ता व पारदर्शकतेच्या आधारे वैद्यकीय शिक्षणामध्ये प्रवेश मिळतो. योग्य तयारी, चिकाटी आणि प्रामाणिकपणा हे NEET परीक्षेत यश मिळविण्यासाठी महत्त्वाचे घटक आहेत.
अलीकडे असाच गैरसमज निर्माण झाला आहे की मोठे मोठे प्रतिष्ठित कोचिंग क्लासेस यांचे मार्गदर्शन घेतल्याशिवाय आपण ही परीक्षा यशस्वी होऊ शकत नाही. परंतु अशीही काही उदाहरणे आहेत ज्यांनी अतिशय ग्रामीण भागातून कोणत्याही मार्गदर्शनाशिवाय स्वतःच्या मेहनतीने आणि अभ्यासाने तसेच गुगलच्या माध्यमातून YouTub च्या माध्यमातून माहिती मिळवून या परीक्षेमध्ये यश संपादन केले आहे. अर्थात याचे प्रमाण फार कमी आहे. तरीही असेही घडू शकते याचे एक आदर्श उदाहरण आहे. आता तर चाट जीटीपी सारखा ही पर्याय उपलब्ध आहे. गरज आहे ती या सर्वांचा योग्य वापर करून अपेक्षित यश मिळवण्याची.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP) 2020 नुसार महाराष्ट्र राज्य अभ्यासक्रम आराखड्यात झालेले बदल आणि करिअरविषयीच्या नवीन संधी.

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP) 2020 नुसार महाराष्ट्र राज्य अभ्यासक्रम आराखड्यात झालेले बदल आणि करिअरविषयीच्या नवीन संधी. भारतात 1986 नंतर पहिल्यांदा राष्ट्रीय स्तरावर संपूर्ण देशासाठी अशा प्रकारचे राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP) 2020 तयार करण्यात आले आहे. हे भारत सरकारचे एक महत्त्वाचे धोरण आहे ज्यामुळे भारतीय शैक्षणिक प्रणालीत व्यापक बदल घडविण्याचा उद्देश आहे. हे धोरण विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण … Read more